De beste behandelmethoden voor het verwijderen van ouderdomsvlekken

Bijna 37 jaar en ineens zag ik ‘m: een klein, lichtbruin vlekje op de rug van mijn linkerhand. Mijn eerste grijze haren had ik een aantal jaar hiervoor al gelokaliseerd, en nu dus ook mijn eerste ouderdomsvlek. Tijd dus om mij in dit onderwerp te verdiepen!

Ik dacht dat er maar één soort ouderdomsvlek was, de in de volksmond genoemde bruine ‘levervlek’. Er blijken er wel vier te zijn. En een half – hierover later meer.

Ouderdomsvlekken zijn met de leeftijd toenemende goedaardige gepigmenteerde huidafwijkingen. Ouderdomsvlekken zijn dus niet gevaarlijk voor de gezondheid. Er zijn echter wel twee soorten huidkanker (melanoom en lentigo maligna) die veel kunnen lijken op bepaalde ouderdomsvlekken.

In dit artikel kun je lezen hoe ouderdomsvlekken ontstaan, welke soorten ouderdomsvlekken er zijn, en hoe je deze het beste kunt laten behandelen.

Hoe ontstaan ouderdomsvlekken?
Ouderdomsvlekken ontstaan als gevolg van (open deur!) huidveroudering. Leeftijd is dus een belangrijke risicofactor.

Andere risicofactoren zijn erfelijkheid en huidtype.

Welke soorten ouderdomsvlekken zijn er?
Er bestaan vier soorten ouderdomsvlekken.

  1. Levervlekken

Levervlekken (lentigo solaris), die ook wel zonnevlekken genoemd, zijn de meest voorkomende (en de meest bekende) ouderdomsvlekken.

Levervlekken zijn scherp begrensde ronde, ovale of grillig gevormde licht- tot donkerbruin gepigmenteerde platte vlekken met een doorsnede die kan variëren van enkele millimeters tot enkele centimeters.

levervlekken

De belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van levervlekken is blootstelling van de huid aan UV-straling. Derhalve komen deze ouderdomsvlekken met name voor op gebieden die vaak blootgesteld zijn aan de zon, zoals de rug van de hand, de onderarmen, onderbenen, de hals en het gezicht (Bastiaens et al., 2004).

Wil je levervlekken voorkómen, dan is goede zonbescherming dus van groot belang.

  1. Witte ouderdomsvlekken

Witte ouderdomsvlekken (idopathische guttate hypomelanose of IGH) zijn kleine, ronde, scherp begrensde en platte vlekjes waarvan de oorzaak vooralsnog onbekend is (=idiopathisch), maar die meestal ontstaan vanaf het veertigste levensjaar.

In tegenstelling tot vitiligo, vloeien deze vlekjes nooit samen tot grotere vlekken en verschijnen ze met name op de onderarmen en onderbenen van mensen met een licht huidtype (Juntongjin & Laosakul, 2016).

witte ouderdomsvlekken

  1. Ouderdomswratten

Ouderdomswratten (verruca seborrhoïca) zijn wratachtige geelbruin tot bruinzwart gekleurde vlekjes die tot wel enkele centimeters groot kunnen worden.

Hoewel ouderdomswratten overal voor kunnen komen, verschijnen ze meestal op de slapen en op de romp. Eenmaal ontstaan, nemen ze veelal toe in grootte, dikte en pigmentatie (Jackson et al., 2015).

ouderdomswrat

  1. Kersenwratjes

Kersenwratjes (seniele angiomen) zijn enkele millimeters grote, robijnrode vaatzwellinkjes (bloedblaartjes/bloedvatgezwellen) in de oppervlakkige lederhuid. In feite zijn kersenwratjes een ophoping van verwijde kleine bloedvaatjes.

Andere benamingen voor kersenwratjes zijn o.a. angioma senilis, haemangiomata senilis, aardbeienvlekjes, bloedvin, Campbell de Morgan vlekjes, ruby spots of cherry spots. Kersenwratjes komen meestal voor op de romp (Robati & Ghasemi‐Pour, 2018).

kersenwratjes

  1. Vier en een half… de moedervlek

Tot slot nog die ‘halve’ ouderdomsvlek: de moedervlek.

Moedervlekken (melanocytaire naevus of naevus naevocellularis) zijn bruin of zwartgekleurde opeenhopingen van pigmentcellen in de huid.

Hoewel we allemaal vrijwel moedervlekloos ter wereld komen, zullen er met de jaren steeds meer moedervlekjes bijkomen. Moedervlekken ontwikkelen zich voornamelijk tussen het derde en twintigste levensjaar. Anders dan de hierboven genoemde ouderdomsvlekken zullen er vanaf ongeveer het 40ste levensjaar geen nieuwe meer gevormd worden.

De goedaardige cellen waaruit moedervlekken zijn opgebouwd kunnen kwaadaardig worden. In dit geval veranderen ze van vorm en/of kleur, en spreekt men van een melanoom.

moedervlek

De behandeling van ouderdomsvlekken
Geen enkele ouderdomsvlek gaat vanzelf weg. Eenmaal gevormd zullen ze blijven.

Omdat ouderdomsvlekken goedaardige gepigmenteerde huidafwijkingen zijn, is er over het algemeen geen medische reden om ouderdomsvlekken te laten behandelen.

Ouderdomsvlekken kunnen wel cosmetische klachten geven, wanneer ze als ontsierend ervaren worden. Dit is met name het geval als de ouderdomsvlekken erg zichtbaar aanwezig zijn, zoals in het gezicht of op de handen. Ook kunnen sommigen gaan jeuken of bloeden.

Behandeling van levervlekken
Er zijn verschillende methoden beschikbaar om levervlekken te behandelen (De Koning et al., 2015).

De meest toegepaste behandeling is bevriezing met vloeibare stikstof (cryotherapie), zoals ook veelvuldig wordt toegepast in de behandeling van (steel)wratjes. Het resultaat van een dergelijke behandeling is helaas pas na een half jaar pas goed te beoordelen en (met name mensen met een donker huidtype) risico lopen op tijdelijke hypo- of hyperpigmentatie.

cryotherapie vloeibare stikstof

Cryotherapie

Sterk in opkomst is behandeling van levervlekken met pigmentlasers (met name de Q-switched laser). Er zijn aanwijzingen dat deze effectiever zijn dan cryotherapie en minder risico geven op hyper- of hypopigmentatie.

Chemische peeling met trichloorazijnzuur (TCA) wordt ook toegepast in de behandeling van levervlekken, maar is zeer waarschijnlijk minder effectief dan behandeling met cryotherapie of pigmentlaser.

Blekende crèmes (zoals tretinoïnecrème 0,05% of adapaleen-gel 0,1%) kunnen levervlekken vervagen. Ze moeten echter langdurig gebruikt worden om een goed resultaat te bereiken.

Behandeling van witte ouderdomsvlekken
Er bestaat geen bewezen effectieve behandeling voor witte ouderdomsvlekken. De ontsierende witte vlekjes kunnen wel gecamoufleerd worden met behulp van camouflagetherapie (zelfbruinende lotion, camouflagestick) (Juntongjin & Laosakul, 2016).

Behandeling van ouderdomswratten
Ouderdomswratten kunnen worden verwijderd door middel van bevriezing met vloeibare stikstof (cryotherapie), wegschrapen (curretage), uitlepelen (excochleatie), uitsnijden (excitie), wegschroeien met behulp van een CO2 laser (laserablatie) of een combinatie van deze methoden (Jackson et al., 2015).

Behandeling van kersenwratjes
Kersenwratjes kunnen worden verwijderd door middel van bevriezing met vloeibare stikstof (cryotherapie) of wegbranden (coagulatie) met een vaatlaser. Beide methoden zijn even veilig en efficiënt (Robati & Ghasemi‐Pour, 2018).

Behandeling van moedervlekken
Bolle, op de huid liggende moedervlekken kunnen chirurgisch worden verwijderd door  wegschrapen (curretage), uitsnijden (excitie) of wegbranden (coagulatie).

Vlakke, in de huid liggende moedervlekken kunnen worden weggelaserd met behulp van een pigmentlaser. Dergelijke behandelingen zijn nog controversieel, omdat eventueel dieper gelegen naevuscellen hierdoor gemist kunnen worden en een eventuele kwaadaardige ontwikkeling van het weefsel gemaskeerd kan worden. (Sardana et al., 2014).

Heb jij al ervaring met de behandeling van ouderdomsvlekken en denk je dat deze waardevol zou kunnen zijn voor andere lezers? Laat dan a.u.b. een reactie achter!


Bronnenlijst

Bastiaens, M., Hoefnagel, J., Westendorp, R., Vermeer, B. J., & Bouwes Bavinck, J. N. (2004). Solar lentigines are strongly related to sun exposure in contrast to ephelides. Pigment cell research, 17(3), 225-229.

De Koning, A., Knuisting Neven, A. & Eekhof, J. (2015). Lentigo solaris. Huisarts en Wetenschap. Opgehaald op 12 juli 2019 van https://www.henw.org/artikelen/lentigo-solaris

Jackson, J. M., Alexis, A., Berman, B., Berson, D. S., Taylor, S., & Weiss, J. S. (2015). Current understanding of seborrheic keratosis: prevalence, etiology, clinical presentation, diagnosis, and management. Journal of Drugs in Dermatology, 14(10), 1119-1125.

Juntongjin, P., & Laosakul, K. (2016). Idiopathic guttate hypomelanosis: a review of its etiology, pathogenesis, findings, and treatments. American Journal of Clinical Dermatology, 17(4), 403-411.

Robati, R. M., & Ghasemi‐Pour, M. (2018). Efficacy and safety of cryotherapy vs. electrosurgery in the treatment of cherry angioma. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 32(9), e361-e363.

Sardana, K., Chakravarty, P., & Goel, K. (2014). Optimal management of common acquired melanocytic nevi (moles): current perspectives. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 7, 89.

Deel dit via:
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Geplaatst in Huid & Haar Getagd met ,

Review mijn reviews

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*